محیط شناسی روابط فرهنگی

تهدید مشروعیت زلنسکی؟

سه شنبه ۱۴۰۳/۰۱/۲۸
نویسنده:

دوره ریاست جمهوری پنج ساله ولودیمیر زلنسکی در 20 مه 2024 به پایان می رسد. زمانی که زلنسکی تحلیف کرد، قول داد که صلح را در اوکراین به ارمغان بیاورد، نخبگان فاسد را ریشه کن کند و تنها یک دوره به عنوان رئیس جمهور خدمت کند. اما دوره ریاست جمهوری…

دوره ریاست جمهوری پنج ساله ولودیمیر زلنسکی در 20 مه 2024 به پایان می رسد. زمانی که زلنسکی تحلیف کرد، قول داد که صلح را در اوکراین به ارمغان بیاورد، نخبگان فاسد را ریشه کن کند و تنها یک دوره به عنوان رئیس جمهور خدمت کند. اما دوره ریاست جمهوری او دوره‌ بی ثباتی بود. اکنون اوکراین با دفاع از خود در برابر تجاوز روسیه، درگیر یک جنگ تمام عیار است. سیاست داخلی، گرفتار فساد و زلنسکی متهم به تلاش برای غصب قدرت است. از آنجایی که برگزاری انتخابات در حالی که حکومت نظامی برقرار است غیرممکن است، زلنسکی پس از پایان دوره ریاست جمهوری خود در قدرت باقی خواهد ماند. این یک مشکل غیرمنتظره برای دموکراسی اوکراین ایجاد می کند.

تردیدها در مورد باقی ماندن زلنسکی در سمت خود پس از 20 مه از مبهم بودن قوانین اوکراین ناشی می شود. در حالی که قانون اساسی صراحتاً برگزاری انتخابات ریاست جمهوری را تحت حکومت نظامی ممنوع نمی کند، همچنین تصریح می کند که رئیس جمهور باید تا زمان انتخاب جانشین به خدمت خود ادامه دهد (اصل 108) و دوره ریاست جمهوری پنج سال طول می کشد (ماده 103) حقوقدانان اوکراینی خاطرنشان می‌کنند که فقدان مکانیزمی برای تمدید دوره ریاست‌جمهوری یک غفلت عمدی است - تا خطر سوء استفاده از قدرت کاهش یابد. در عین حال، قانون انتخابات اوکراین برگزاری انتخابات در زمان حکومت نظامی را ممنوع کرده است. مقامات معتقدند که پس از 20 ماه مه، زلنسکی تا زمان انتخابات آینده سرپرست ریاست جمهوری خواهد شد. با این حال، مخالفان او این قانون را به گونه‌ای تفسیر می‌کنند که استدلال می‌کنند این رئیس پارلمان اوکراین است که باید رئیس‌جمهور موقت شود: اگر رئیس‌جمهور دیگر قادر به انجام وظایفش نباشد، قانون اساسی این فرد را در ردیف بعدی می‌داند.

در تاریخ اخیر اوکراین سابقه ای وجود دارد که رئیس پارلمان به عنوان رئیس جمهور موقت انتخاب شود. این همان چیزی است که در سال 2014 اتفاق افتاد، زمانی که رئیس جمهور ویکتور یانوکوویچ از کشور در بحبوحه قیام مردمی در کیف فرار کرد. پس از استعفای ناگهانی یانوکوویچ، الکساندر تورچینوف، رئیس مجلس، سرپرست ریاست جمهوری شد. او سپس قدرت را به پترو پوروشنکو، برنده انتخابات ریاست جمهوری بعدی سپرد. جای تعجب نیست که زلنسکی  طرفدار این گزینه نیست. و روسلان استفانچوک، رئیس پارلمان فعلی و یکی از اعضای حزب طرفدار زلنسکی، به دنبال ریاست جمهوری نیست. او قبلاً علناً تأیید کرده است که زلنسکی تا زمان برگزاری انتخابات سرپرست ریاست جمهوری خواهد بود.

با این حال، پارلمان دیگر مانند گذشته بی‌تردید زلنسکی را نمی‌پذیرد. داوید اراخامیا، رئیس فراکسیون خادم مردم در مجلس، در سابقه خود اظهار داشت که اجماع سیاسی که در آغاز تهاجم تمام عیار روسیه وجود داشت، از بین رفته است. و این بدان معناست که ممکن است رئیس دیگری در پارلمان وجود داشته باشد: کسی که ممکن است به عنوان رئیس جمهور موقت اقدام کند. با توجه به تشدید اختلافات در این فراکسیون، مخالفان زلنسکی ممکن است پس از 20 مه تلاش کنند تا اکثریت پارلمان را بازسازی کنند تا رئیس پارلمان را مجبور کنند قدرت را به رئیس جدید واگذار کند.

دادگاه قانون اساسی اوکراین می تواند این اختلاف را حل کند، اما دفتر زلنسکی مایل به دخالت در آن نیست. اولاً، چنین حرکتی می تواند به عنوان دلیلی بر این باشد که حتی در بین تیم زلنسکی در مورد مشروعیت او تردید وجود دارد. ثانیاً، زلنسکی درگیر اختلاف طولانی مدت با قضات دادگاه قانون اساسی بر سر مقاومت آنها در برابر قوانین ضد فساد است. بنابراین دادگاه می تواند حکمی صادر کند که فقط وضعیت را پیچیده تر کند.

البته، به خودی خود، اتهامات علیه زلنسکی بعید است که مردم عادی اوکراین را تحت تاثیر قرار دهد، اما اگر با مشکلات نظامی و اجتماعی قابل توجهی همراه باشد، می تواند مشکلات را جدی تر نماید. در حال حاضر افکار عمومی در کنار زلنسکی است. بر اساس یک نظرسنجی در ماه فوریه توسط موسسه بین المللی جامعه شناسی کیف، 69 درصد از اوکراینی ها می خواهند که زلنسکی تا زمان لغو حکومت نظامی به عنوان رئیس جمهور ادامه دهد و 15 درصد خواهان ماندن او تا انتخابات جدید هستند. فقط 10 درصد خواهان این هستند که رئیس مجلس سرپرست ریاست جمهوری شود. حدود 53 درصد مایلند که زلنسکی برای دومین دوره ریاست جمهوری خود بنشیند، اگرچه این رقم به تدریج در حال کاهش است.

مشکل اصلی این است که زلنسکی در حال عصبی شدن است و شروع به واکنش بیش از حد به اتهامات غیرقانونی می‌کند. از زمان برکناری ژنرال والری زالوژنی، فرمانده ارشد نظامی اوکراین، که اعتماد عمومی به زلنسکی را متزلزل کرد، رئیس جمهور شروع به استفاده از لفاظی های کلیشه ای و غیرقابل قبول در مورد تلاش های نامشخص برای "تکان دادن قایق" کرده است. او در مورد خطرات نوعی قیام هشدار داده و اشاره کرده که هرگونه تلاش برای زیر سوال بردن مشروعیت او به عنوان بخشی از توطئه دشمن برای بی ثبات کردن کشور تلقی خواهد شد.

برچسب ها:
تهران، خیابان انقلاب اسلامی، چهار راه ولیعصر(عج)

تماس: ۹۳۵۳۲۷۲۷۶۳
محورهای موضوعی
محیط شناسی روابط فرهنگی